Doliny wodorowe

W Polsce działa dzisiaj jedenaście projektów dolin wodorowych. Osiem z nich było konsultowanych lub powstało z inicjatywy ARP S.A., która aktywnie angażuje się w rozwój ekosystemu gospodarki wodorowej w Polsce. Doliny wodorowe w Polsce mają wesprzeć proces dekarbonizacji energochłonnego przemysłu, lokować demonstratory technologii w parkach przemysłowych i SSE oraz budować polski łańcuch dostaw przy wsparciu biznesu, nauki i administracji lokalnej.

Co to są doliny wodorowe?

Doliny wodorowe są to przedsięwzięcia polityczno-społeczno-gospodarcze mające na celu stworzyć regionalne rynki wodoru w pełnym łańcuchu wartości technologii wodorowych: produkcja, przesył i magazynowanie oraz zastosowanie wodoru w wielu sektorach gospodarki. W dolinach wodorowych będą tworzone demonstratory polskich technologii wodorowych, które wraz z potencjałem polskich przedsiębiorstw mają stworzyć nową gałąź gospodarki opartą o zielone technologie. Doliny wodorowe będą spełniać ważną rolę w mobilizacji prywatnych środków na zielone inwestycje zgodne z reżimem Taksonomii UE i Europejskiego Zielonego Ładu.

Według Clean Hydrogen Partnership - partnerstwa publiczno-prywatnego, które jest operatorem 2 mld EUR środków unijnych na rozwój gospodarki wodorowej, aby mówić o dolinie wodorowej musi być spełnionych 5 kluczowych warunków:

  1. Skala przedsięwzięcia – nie wystarczą projekty demonstracyjne, w dolinie muszą się znaleźć przynajmniej dwie duże, wielomilionowe (EUR) inwestycje. Zazwyczaj dolina składa się z wielu podprojektów, które tworzą większe portfolio projektowe. Przyjmuje się, że dolina wodorowa powinna mieć nakłady inwestycyjne rzędu minimum 20 mln EUR. Średnia europejska to 100 mln EUR.
  2. Zdefiniowany geograficznie obszar – ekosystemy wodoru muszą pokrywać dany obszar / region. Może to być lokalny hub wodorowy i jego zaplecze, ale też region w danym kraju lub region transgraniczny – np. korytarz transportowy wzdłuż głównego szlaku wodnego.
  3. Pokrycie łańcucha wartości wodoru – od produkcji wodoru z wykorzystaniem energii ze źródeł odnawialnych przez magazynowanie i dystrybucję po zastosowanie – odbiór w regionie (off-take).
  4. Wykorzystanie wodoru w kilku sektorach gospodarki – zastosowanie regionalnie wyprodukowanego wodoru w projektach w transporcie, przemyśle i energetyce. Jedno źródło – wiele aplikacji – w różnych sektorach. Przyjmuje się, że wodór powinien być zastosowany przynajmniej w dwóch sektorach gospodarki - np. autobusy wodorowe oraz wykorzystanie do produkcji zielonego amoniaku.
  5. Dolina wodorowa w logice studium wykonalności – wykonanie studium wykonalności daje gwarancję, że projekt ma realne szanse na uruchomienie projektu i pozyskanie finansowania ze środków unijnych, krajowych i regionalnych.
Mapa Doliny Wodorowe PL

Doliny wodorowe w Polsce

  • Centralna Dolina Wodorowa im. Braci Łaszczyńskich

Forma działalności: stowarzyszenie

Siedziba: Kielce

Obszar działania: woj. świętokrzyskie, łódzkie, północna część woj. podkarpackiego (Tarnobrzeg, Stalowa Wola) i południowa część woj. mazowieckiego (Radom, Kozienice)

Interesariusze: Świętokrzyska Grupa Przemysłowa Industria S.A., ENEA Połaniec, ML System S.A., Łódzka SSE, Energia Europark Mielec, Rolls Royce SMR, Politechnika Świętokrzyska, Instytut Energetyki, regionalne samorządy, ARP S.A., Gaz System, Główny Urząd Miar

Produkcja wodoru: do 250 MW mocy elektrolizerów

Specjalizacje: produkcja czystego wodoru, dekarbonizacja logistyki, energetyka, transport publiczny, transport kolejowy, produkcja wodoru z energii jądrowej


  • Dolnośląska Dolina Wodorowa

Forma działalności: stowarzyszenie

Siedziba: Wrocław

Obszar działania: woj. dolnośląskie, opolskie, południowa część woj. lubuskiego, południowa część woj. wielkopolskiego, Wałbrzych, Zgorzelec, Kędzierzyn Koźle, Głogów, aglomeracja Wrocławska

Interesariusze: KGHM Polska Miedź, Grupa Azoty Kędzierzyn-Koźle, ARP S.A., Toyota Motor Manufacturing Poland, Total Energies, Linde Gas Polska, Politechnika Wrocławska, Uniwersytet Wrocławski, Promet-Plast, Polska Spółka Gazownictwa, Gaz-System, Z-Klaster, Dolnośląski Urząd Marszałkowski, Wałbrzyska SSE, Legnicka SSE, Euro-Park Kobierzyce

Produkcja wodoru: 1700 tH2 / rocznie

Specjalizacja: magazynowanie wodoru, trigeneracja wodorowa, przemysł chemiczny, przemysł hutniczy, zielona miedź, wodór w sieciach gazowych, wodór w transporcie publicznym, wodór w logistyce, wodór w transporcie rzecznym, barki wodorowe, Odrzańska Droga Wodna, agrofotowoltaika, wodorowe maszyny rolnicze, rozwój ekosystemu innowacji technologii wodorowych na pograniczu polsko-czesko-niemieckim


  • Mazowiecka Dolina Wodorowa

Forma działalności: klaster

Siedziba: Płock

Obszar działania: północna część woj. mazowieckiego, woj. kujawsko-pomorskie, Płock, Włocławek, Ostrołęka

Interesariusze: Grupa Orlen, ARP S.A., BGK, Toyota Motor Europe, Instytut Energetyki, Krajowa Agencja Poszanowania Energii, Politechnika Warszawska, Uniwersytet Warszawski, Polska Izba Przemysłu Chemicznego, Siemens Energy, Akademia Górniczo-Hutnicza, Gaz System, Polska Spółka Gazownictwa

Specjalizacja: produkcja paliw syntetycznych, przemysł petrochemiczny, wychwyt CO2, przemysł chemiczny, transport rzeczny, wodór w transporcie publicznym, produkcja autobusów wodorowych, wykorzystanie lokomotywy wodorowej w przemyśle, trailery wodorowe


  • Zachodniopomorska Dolina Wodorowa

Forma działalności: stowarzyszenie w trakcie tworzenia

Siedziba: Szczecin

Obszar działania: woj. zachodniopomorskie, Szczecin, Police, Wałcz

Interesariusze: Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny, Politechnika Morska, Politechnika Koszalińska, Port Police, Port Szczecin-Świnoujście, Grupa Azoty Police, Enea, ARP S.A.

Produkcja wodoru: b/d

Specjalizacje: produkcja zielonego amoniaku, budowa i wykorzystanie infrastruktury do importu amoniaku przez terminal amoniakalny, przemysł chemiczny, transport morski


  • Wielkopolska Dolina Wodorowa

Forma działalności: rada doradcza przy Marszałku Województwa

Siedziba: Poznań

Obszar działania: woj. wielkopolskie, Śrem, Piła, Konin oraz Poznań

Interesariusze: Wielkopolski Urząd Marszałkowski, ZE PAK, Solaris, UAM, Politechnika Poznańska, Miasto Śrem, Miasto Piła, Lotnisko Poznań – Ławica

Produkcja wodoru: 10 MW mocy elektrolizerów

Specjalizacje: wodór w mieszkalnictwie, wodór w transporcie lotniczym, wodorowy transport publiczny, energetyka, produkcja czystego wodoru, produkcja autobusów


  • Śląsko-Małopolska Dolina Wodorowa

Forma działalności: stowarzyszenie

Siedziba: Katowice

Obszar działania: woj. śląskie i małopolskie, Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia, Kraków

Interesariusze: Orlen Południe, Polenergia, Columbus, Politechnika Śląska, Instytut Paliw, Technologii i Energii, Akademia Górniczo-Hutnicza, KOMAG, Grupa Azoty Tarnów, JSW Nowe Projekty, Katowicka SSE, Arcelor Mittal, ARP o/Katowice, Śląski Urząd Marszałkowski, Małopolski Urząd Marszałkowski

Produkcja wodoru: 350 tH2 rocznie wodoru niskoemisyjnego

Specjalizacje: zielony glikol, zielona stal, produkcja niskoemisyjnego wodoru, dekarbonizacja transportu publicznego


  • Podkarpacka Dolina Wodorowa

Forma działalności: stowarzyszenie

Siedziba: Rzeszów

Obszar działania: woj. podkarpackie, Sanok, Rzeszów, Dolina Lotnicza Mielec

Interesariusze: Politechnika Rzeszowska, Polenergia Nowa Sarzyna, Autosan, ML System, Podkarpacki Urząd Marszałkowski, ARP o/Tarnobrzeg, Instytut Energetyki

Produkcja wodoru: elektrolizer 5 MW,

Specjalizacje: produkcja zero-emisyjnego wodoru, wodór w ciepłownictwie i energetyce, autobusy wodorowe, wodór w transporcie publicznym


  • Pomorska Dolina Wodorowa

Forma działalności: izba handlowa / klaster

Siedziba: Gdańsk

Obszar działania: woj. pomorskie, Gdynia, Gdańsk, Wejherowo

Interesariusze: Pomorski Urząd Marszałkowski, Sescom, Politechnika Gdańska, Nexus, Klaster Technologii Wodorowych, Grupa ASE

Produkcja wodoru: b/d

Specjalizacje: wodór w transporcie publicznym, magazynowanie wodoru, produkcja czystego wodoru z energii z offshore, produkcja elektrolizerów


  • Mazowiecka Dolina Wodorowa

Forma działalności: klaster

Siedziba: Płock

Obszar działania: północna część woj. mazowieckiego, woj. kujawsko-pomorskie, Płock, Włocławek, Ostrołęka

Interesariusze: Grupa Orlen, ARP S.A., BGK, Toyota Motor Europe, Instytut Energetyki, Krajowa Agencja Poszanowania Energii, Politechnika Warszawska, Uniwersytet Warszawski, Polska Izba Przemysłu Chemicznego, Siemens Energy, Akademia Górniczo-Hutnicza, Gaz System, Polska Spółka Gazownictwa

Produkcja wodoru: 90 MW mocy elektrolizerów

Specjalizacja: produkcja paliw syntetycznych, przemysł petrochemiczny, wychwyt CO2, przemysł chemiczny, transport rzeczny, wodór w transporcie publicznym, produkcja autobusów wodorowych, wykorzystanie lokomotywy wodorowej w przemyśle, trailery wodorowe


  • Lubelski Klaster Wodorowy

Forma działalności: klaster

Siedziba: Puławy

Obszar działania: woj. lubelskie, Lublin, Puławy

Interesariusze: Grupa Azoty Puławy, Lubelski Węgiel Bogdanka, Lubelski Park Naukowo-Technologiczny, Lubelski Urząd Marszałkowski, Sieć Badawcza Łukasiewicz

Produkcja wodoru: b/d

Specjalizacje: produkcja zielonego wodoru na potrzeby przemysłu chemicznego, produkcja autobusów wodorowych, wykorzystanie wodoru w transporcie publicznym

Kółko w tle
Kółko w tle

Przykład działalności dolin wodorowych w Polsce - Bałtycka Dolina Wodorowa

Stowarzyszenie Dolnośląska Dolina Wodorowa przystąpiło do konsorcjum międzynarodowego 37 podmiotów z basenu Morza Bałtyckiego.

W projekt są zaangażowane wszystkie państwa regionu: Finlandia, Estonia (lider), Polska, Dania, Szwecja, Niemcy, Norwegia, Litwa i Łotwa (oprócz Rosji).

Założeniem projektu jest stworzenie regionalnego rynku wodoru w pełnym łańcuchu wartości technologii wodorowych w obszarze Morza Bałtyckiego.

W ramach projektu złożonego do Clean Hydrogen Partnership w konkursie na dużą dolinę wodorową na rozwój bałtyckiego projektu przewidziane jest 25 mln EUR.

Konsorcjum tworzą podmioty technologiczne, firmy energetyczne oraz liderzy transformacji energetycznej w regionach.


Finansowanie dolin wodorowych będzie się składało z funduszy unijnych, krajowych oraz regionalnych, które będą mobilizować prywatne środki polskich przedsiębiorców.

BalticH2V - consortians

mail: h2v@arp.pl