< Powrót

Podstawowe zasady przeciwdziałania korupcji dla partnerów biznesowych Agencji Rozwoju Przemysłu S.A.

Wstęp

Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. („ARP S.A.”, „Spółka”) wdrożyła Politykę antykorupcyjną Agencji Rozwoju Przemysłu S.A., która określa ramy wewnętrznego systemu przeciwdziałania korupcji oraz standardy etycznego postępowania obowiązujące w Spółce. ARP S.A. oczekuje, że wszyscy partnerzy biznesowi Spółki będą przestrzegać zasad Polityki antykorupcyjnej Agencji Rozwoju Przemysłu S.A., zgodnie z dokumentem „Podstawowe zasady przeciwdziałania korupcji dla partnerów biznesowych ARP S.A.” („Zasady”), a także stosować najwyższe standardy etyczne w relacjach ze Spółką.

§1 Postanowienia ogólne

1.Działalność ARP S.A. jako spółki Skarbu Państwa mającej status spółki o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa oraz spółki realizującej misję publiczną uzasadnia konieczność zachowania najwyższych standardów w zakresie transparentności i uczciwości w prowadzeniu działalności gospodarczej, w tym dochowywania należytej staranności w obszarze przeciwdziałania korupcji, nadużyciom i innym nieuczciwym zachowaniom lub praktykom oraz dbałości o relacje nawiązywane z interesariuszami. W tym celu ARP S.A. w szczególności zapewnia zgodność jej działań z przepisami powszechnie obowiązującego prawa, jak również z wartościami i przyjętymi standardami postępowania oraz dobrymi praktykami w zakresie przeciwdziałania korupcji.

2.Niezależnie od rynkowego charakteru podejmowanej przez ARP S.A. działalności Spółka przyjmuje zasadę, zgodnie z którą chęć osiągnięcia korzyści finansowych, zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów przez ARP S.A. lub jej pracowników nie usprawiedliwiają korupcji, nadużyć lub innych nieuczciwych zachowań.

3.ARP S.A. deklaruje i oczekuje podejścia zerowej tolerancji wobec wszelkich symptomów
i przypadków korupcji oraz nadużyć, promując działania oparte o wartości etyczne
oraz przestrzeganie postanowień prawa i standardów rynkowych regulujących kwestie przeciwdziałania korupcji i nadużyciom.

4.ARP S.A. oczekuje poszanowania Podstawowych zasad przeciwdziałania korupcji dla partnerów biznesowych ARP S.A., przepisów prawa powszechnie obowiązującego i dobrych praktyk w obszarze przeciwdziałania korupcji, nadużyciom i innym nieuczciwym zachowaniom od swoich partnerów biznesowych i innych interesariuszy. W tym celu, w zakresie dopuszczalnym przez przepisy prawa i uwzględniającym specyfikę relacji ARP S.A. z tymi interesariuszami, Spółka podejmuje aktywne działania w celu weryfikacji i zapewnienia, że Zasady, przepisy prawa i dobre praktyki są przestrzegane.

Kółko w tle
Kółko w tle

§2 Definicje

Na potrzeby Zasad poniższe definicje mają następujące znaczenie:

1) korzyść – korzyść majątkowa lub osobista;

2) korzyść majątkowa – świadczenie o charakterze majątkowym otrzymane lub udzielone przez pracownika w związku z zajmowanym stanowiskiem lub pełnieniem funkcji w ARP S.A., z wyłączeniem wynagrodzenia i innych świadczeń należnych w związku z pełnionym stanowiskiem lub funkcją oraz zwyczajowo wręczanych upominków, których wartość jednostkowa nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przez korzyść majątkową należy rozumieć w szczególności darowiznę, pożyczkę udzieloną na preferencyjnych warunkach, cesję wierzytelności, zwolnienie z długu;

3) korzyść osobista – świadczenie o charakterze niemajątkowym polepszające sytuację pracownika, jego osób bliskich albo osób lub organizacji, z którymi pozostaje lub pozostawał w ścisłej współpracy zawodowej, gospodarczej lub osobistej (np. awans w pracy lub przyjęcie do niej, zapewnienie przyjęcia na studia, wyróżnienie nagrodą niepieniężną lub orderem, wykreowanie korzystnego wizerunku w mediach lub wobec określonych interesariuszy);

4) kultura antykorupcyjna – rozumie się przez to element kultury organizacyjnej organizacji, w tym element kultury zgodności, nakierowany na zapewnienie skutecznego przeciwdziałania korupcji, nadużyciom i innym nieuczciwym zachowaniom. Elementem kultury antykorupcyjnej jest w szczególności przestrzeganie przepisów prawa, regulacji wewnętrznych, wartości i standardów postępowania oraz innych źródeł obowiązków w zakresie przeciwdziałania korupcji, nadużyciom i innym nieuczciwym zachowaniom, a także promowanie uczciwości, transparentności i obiektywizmu w podejmowaniu działań przez organizację, jej pracowników i innych interesariuszy;

5) osoba bliska – w szczególności małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek, a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu;

6) osoba pełniąca funkcję publiczną – osoba, o której mowa w art. 115 § 19 Kodeksu karnego;

7) pracownik – osoba fizyczna, pozostająca z ARP S.A. w stosunku pracy, zlecenia lub innym stosunku prawnym o podobnym charakterze z ARP S.A., z wyłączeniem członków Rady Nadzorczej;

8) partner biznesowy – osoba fizyczna lub prawna z którą ARP S.A. planuje lub łączą stosunki gospodarcze, w szczególności oparte na dostarczaniu towarów lub usług;

9) wewnętrzny system przeciwdziałania korupcji – całokształt usystematyzowanych działań podejmowanych przez ARP S.A. w celu zapewnienia zgodności w obszarze przeciwdziałania korupcji, nadużyciom i innym nieuczciwym zachowaniom, w tym odpowiedniego zarządzania ryzykiem korupcji.

§3 Korupcja

1.Korupcją jest jakiekolwiek obiecywanie, żądanie, proponowanie, wręczanie lub przyjmowanie bezpośrednio lub pośrednio jakiejkolwiek, nienależnej korzyści majątkowej lub osobistej w zamian za działanie lub zaniechanie działania związane z wykonywaniem obowiązków zawodowych.

2.Korupcja jest czynem, który może podlegać odpowiedzialności cywilnej lub odpowiedzialności karnej, jeżeli czyn ten wyczerpuje znamiona przestępstw, o których mowa w art. 229 albo art. 296a Kodeksu karnego.

3.Do przykładów korupcji zaliczamy w szczególności:

1) łapownictwo bierne – które ma miejsce w sytuacji, gdy osoba pełniąca funkcję publiczną, w związku z pełnieniem tej funkcji, przyjmuje korzyść lub jej obietnicę, żąda takiej korzyści lub uzależnia wykonanie czynności służbowej od otrzymania lub obietnicy takiej korzyści (np. urzędnik przyjmujący pieniądze za wydanie decyzji korzystnej dla wręczającego);

2) łapownictwo czynne – które polega na udzieleniu lub obietnicy udzielenia korzyści osobie pełniącej funkcję publiczną w związku z pełnieniem tej funkcji (np. reprezentanci spółki proponują urzędnikowi dodatkowe zlecenie w zamian za pominięcie pewnych kwestii przy kontroli);

3) płatną protekcję bierną – która ma miejsce w szczególności w sytuacji, gdy osoba podejmuje się pośrednictwa w załatwieniu sprawy, powołując się na wpływy w określonym podmiocie publicznym, w tym w spółce z udziałem Skarbu Państwa, lub w zamian za korzyść albo jej obietnicę (np. dyrektor w spółce obiecujący partnerowi biznesowemu, że „załatwi mu pozwolenie, bo zna ministra”, jeśli partner biznesowy zatrudni jego córkę);

4) płatną protekcję czynną – która ma miejsce, gdy osoba proponuje określoną korzyść w zamian za pośrednictwo w załatwieniu sprawy, polegające na bezprawnym wywarciu wpływu na działanie osoby pełniącej funkcję publiczną (np. pracownik spółki proponuje drogi prezent pracownikowi prokuratury, żeby „przekonał” prokuratora do umorzenia postępowania karnego);

5) korupcję menadżerską / korupcję w obrocie gospodarczym – która ma miejsce w szczególności, gdy jakikolwiek pracownik organizacji żąda lub przyjmuje korzyść albo jej obietnicę w zamian za nadużycie uprawnień lub niedopełnienie obowiązku, które:

a) może wyrządzić organizacji szkodę majątkową lub

b) stanowi czyn nieuczciwej konkurencji lub niedopuszczalną czynność preferencyjną na rzecz nabywcy lub odbiorcy towaru, usługi lub świadczenia (np. dyrektor w spółce obiecuje partnerowi biznesowemu, że wygra postępowanie przetargowe, jeśli partner biznesowy zapłaci całemu zespołowi za ekskluzywny wyjazd; pracownik przyjmuje drogi prezent w zamian za przekazanie poufnych informacji na temat działalności spółki);

6) poświadczenie nieprawdy w celu osiągnięcia korzyści – które polega na tym, że osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, w celu osiągnięcia korzyści, poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne (np. lekarz, przekupiony przez pracownika, orzeka o jego niezdolności do pracy);

7) bliskie relacje – bliskie relacje pomiędzy osobami powiązanymi z ARP S.A. a parterami biznesowymi lub klientami, nie będącymi osobami bliskimi, w ramach realizowanych działań biznesowych;

8) kumulowanie uprawnień – realizacja procesu przez jedną osobę bez udziału innych pracowników;

9) spotkania z partnerami biznesowymi – po godzinach pracy, poza siedzibą ARP S.A.

3.Korupcja nie musi występować tylko w relacjach ARP S.A. z zewnętrznymi interesariuszami – oferowanie innemu pracownikowi korzyści, żeby nie dopełnił swoich obowiązków również stanowi korupcję w rozumieniu Zasad.

4.Do uznania określonego działania za korupcję nie jest też konieczne, aby wartość korzyści była wysoka – każda korzyść jest niedozwolona, jeśli jest wręczana w celu niedozwolonego wywarcia wpływu. Korupcją jest również przyjmowanie lub oferowanie tzw. drobnych płatności przyspieszających bieg spraw (facilitation payments), a więc na przykład prezentów niewielkiej wartości wręczanych urzędnikom w celu przyspieszenia załatwienia sprawy. Wyjątkiem są oficjalne opłaty za szybsze wydanie dokumentu przewidziane przepisami prawa powszechnie obowiązującego lub regulaminem podmiotu (np. urzędu).

5.Korupcją w rozumieniu Zasad będzie również proponowanie lub wręczanie korzyści osobom bliskim funkcjonariuszy publicznych lub innych osób, na których ma być wywarty nielegalny wpływ.

§4 Nadużycia

1.Nadużycia obejmują inne niż korupcja, celowe działania bądź zaniedbania naruszające przepisy prawa lub regulacje wewnętrzne, skutkujące osiągnięciem nienależnej korzyści przez sprawcę, poniesieniem straty przez organizację lub wprowadzeniem innego podmiotu w błąd, w szczególności takie, jak:

1) przywłaszczenie mienia (środki pieniężne, materiały, sprzęt);

2) umyślne podawanie nieprawdziwych danych w sprawozdaniach finansowych lub niefinansowych, wpływające na zgodność ze stanem faktycznym i prawnym;

3) fałszowanie dokumentów lub umyślne podawanie w nich nieprawdziwych danych, w tym umyślne podrabianie lub zmienianie zapisów księgowych oraz dokumentacji potwierdzającej te zapisy;

4) wykorzystanie powierzonych środków do innych celów niż te, na jakie zostały przyznane;

5) wymuszenie;

6) oszustwo, rozumiane jako doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania podejmowanego działania;

7) zmowa przetargowa;

8) pranie pieniędzy, finansowanie terroryzmu („AML/CFT”) lub finansowanie rozprzestrzeniania broni masowego rażenia („BMR”) oraz umożliwianie innym osobom popełnianie tych czynów;

9) podejmowanie czynności mających na celu obchodzenie środków ograniczających oraz umożliwianie innym osobom popełnianie tych czynów;

10) podejmowanie decyzji i innych czynności w warunkach konfliktu interesów;

11) stosowanie nieuczciwych praktyk biznesowych, mających na celu w szczególności wprowadzenie partnera biznesowego lub innego interesariusza w błąd;

12) naruszanie zasad uczciwej konkurencji w obrocie.

§5 Inne nieuczciwe zachowania

1.Inne nieuczciwe zachowania to takie, które nie stanowią korupcji ani nadużycia, ale w inny sposób naruszają dobre praktyki biznesowe, wartości lub standardy postępowania ARP S.A. w relacjach z pracownikami, partnerami biznesowymi i innymi interesariuszami, zaś ich celem lub skutkiem jest osiągnięcie nienależnej korzyści, poniesienie straty przez organizację lub celowe wprowadzenie innego podmiotu w błąd.

2.W kontekście systemu przeciwdziałania korupcji zapewnienie, że pracownicy, partnerzy biznesowi i inni interesariusze postępują zgodnie ze standardami i wartościami wskazanymi w ust. 1 jest istotnym elementem przeciwdziałania korupcji i nadużyciom oraz budowy kultury antykorupcyjnej.

3.Szczegółowe zasady przeciwdziałania innym nieuczciwym zachowaniom określa w szczególności Kodeks Etyki ARP S.A.

Kółko w tle
Kółko w tle

§6 Sygnały ostrzegawcze

1.W przeciwdziałaniu korupcji, nadużyciom i innym nieuczciwym zachowaniom ważne jest, aby zwracać uwagę na sygnały ostrzegawcze, czyli okoliczności, które mogą wskazywać na ich występowanie.

2.Do sygnałów ostrzegawczych mogą należeć na przykład:

1) określanie w zamówieniach publicznych zaniżonych wymagań albo takich, które może spełnić tylko jeden wykonawca, pomimo istnienia na rynku innych wykonawców oferujących takie same lub zbliżone rodzajowo usługi lub produkty;

2) nieuzasadnione dążenie przez pracownika do zawarcia umowy z partnerem biznesowym, który rozpoczął działalność niedawno, albo który nie posiada wystarczającego doświadczenia w obszarach objętych zamówieniem;

3) nietypowe płatności lub budzące wątpliwości opisy faktur (np. lakoniczne opisy, opisy niewykazujące celowości wydatku oraz opisy niezawierające danych umożliwiających weryfikację celowości wydatku);

4) zbieżność danych kilku partnerów biznesowych lub zbieżność danych partnera biznesowego z danymi wskazanymi przez pracownika;

5) wręczane lub przyjmowane prezenty, które nie mają bezpośredniego związku
z działalnością ARP S.A. i nie zostały zgłoszone zgodnie z odrębnymi zasadami przyjmowania lub wręczania prezentów;

6) wywieranie na pracowniku presji, aby zrezygnować ze stosowania obowiązujących procedur w relacjach z interesariuszem;

7) wywieranie przez partnera biznesowego presji, aby zapłata nastąpiła z pominięciem rachunku płatniczego;

8) wyraźnie zauważalna niechęć pracownika lub innego interesariusza do jakiegokolwiek utrwalenia komunikacji w danej sprawie (np. unikanie maili, pism);

9) zła reputacja partnera biznesowego lub innego interesariusza, w tym informacje o potencjalnym zaangażowaniu w korupcję, nadużycia lub inne nieuczciwe zachowania w przeszłości;

10) nagłe, nietypowe zachowania innego pracownika (np. zadawanie pytań dotyczących obejścia funkcjonujących zabezpieczeń i innych środków kontroli).

3.Występowanie sygnałów ostrzegawczych nie zawsze musi wiązać się z wystąpieniem korupcji lub nadużycia, lecz może uzasadniać wzmożone monitorowanie sytuacji, w tym powiadomienie w uzasadnionych przypadkach, komórki ds. bezpieczeństwa ARP S.A.

§7 Korupcja, nadużycia i inne nieuczciwe zachowania

1.W ARP S.A. zakazane jest podejmowanie jakichkolwiek działań noszących znamiona korupcji, nadużycia lub innego nieuczciwego zachowania.

2.Zakazane jest również nakłanianie do działań, o których mowa w ust. 1, podejmowanie czynności w celu przygotowania do nich oraz pomoc w ich popełnieniu.

3.Należy również unikać działań, które nie mają charakteru korupcji, nadużycia, lub nieuczciwego zachowania, ale mogą być tak postrzegane przez osoby trzecie, w tym interesariuszy zewnętrznych.

4.Zakazane jest:

1) przyjęcie korzyści lub podejmowanie prób jej wręczenia w celu pozyskania dowodów korupcji;

2) podejmowanie czynności mających na celu sprowokowanie działania, o którym mowa w ust. 1, w celu wykrycia jego przypadku.

5.Zakazane jest podejmowanie jakichkolwiek działań odwetowych wobec osoby podejmującej czynności mające na celu przeciwdziałanie korupcji, nadużyciom lub innym nieuczciwym zachowaniom, w szczególności w przypadku, gdy ta osoba:

1) odmawia zaangażowania w działania noszące znamiona korupcji lub nadużycia;

2) odmawia podjęcia określonych czynności, w przypadku których pracownik ocenia ryzyko korupcyjne jako wyższe niż niskie, a w ramach których organizacja nie wdrożyła dostatecznych środków kontroli;

3) zgłaszania przez pracownika przypadków korupcji, nadużyć, nieuczciwych zachowań lub ich uzasadnionych podejrzeń.

6.ARP S.A. zapewnia pracownikom i innym interesariuszom bezpieczne kanały do zgłaszania podejrzeń naruszeń – z gwarancją pełnej poufności, a także anonimowości. Spółka aktywnie zachęca do sygnalizowania nieprawidłowości, zapewniając ochronę prawną i brak jakichkolwiek działań represyjnych wobec sygnalistów. Zgłoszenia można dokonywać on-line pod adresem https://arp.vco.ey.com.

7.Za zgodność podejmowanych działań z przepisami prawa, regulacjami wewnętrznymi i dobrymi praktykami w zakresie przeciwdziałania korupcji, nadużyciom i innym nieuczciwym zachowaniom odpowiada każdy pracownik ARP S.A.

8.Obowiązkiem każdego pracownika, komórki lub jednostki organizacyjnej ARP S.A. jest podejmowanie działań i stosowanie środków kontroli mających na celu przeciwdziałanie korupcji, nadużyciom i innym nieuczciwym zachowaniom w Spółce.

Kółko w tle
Kółko w tle

§8 Relacje z partnerami biznesowymi i innymi interesariuszami

1.ARP S.A. dąży do tego, aby nawiązywać i utrzymywać relacje wyłącznie z interesariuszami, którzy przestrzegają przepisów prawa oraz szanują wartości i standardy postępowania ARP S.A.

2.W relacjach z partnerem biznesowym i innymi interesariuszami ARP S.A. w szczególności:

1) stosuje przejrzyste i obiektywne kryteria nawiązywania i oceny relacji, w szczególności w zakresie wyboru ofert i dostawców;

2) oczekuje przestrzegania przez partnera biznesowego i innych interesariuszy przepisów prawa w zakresie przeciwdziałania korupcji i innym nadużyciom oraz poszanowania Zasad;

3) informuje o zasadach przyjmowania lub wręczania prezentów i zasadach dotyczących zarządzania konfliktem interesów, w zakresie uzasadnionym relacjami z interesariuszem;

4) promuje przeciwdziałanie korupcji, nadużyciom i innym nieuczciwym zachowaniom.

3.W celu przeciwdziałania ryzyku korupcji w relacjach z partnerami biznesowymi i innymi interesariuszami, komórki i jednostki organizacyjne, w zakresie powierzonych zadań, w szczególności:

1) weryfikują partnera biznesowego i innych interesariuszy nawiązujących lub utrzymujących współpracę z ARP S.A.;

2) przeprowadzają indywidualną ocenę ryzyka związanego ze współpracą z danym interesariuszem;

3) zapoznają interesariuszy z zasadami wynikającymi z Zasad oraz innymi regulacjami wewnętrznymi dotyczącymi przeciwdziałania korupcji, nadużyciom i innym nieuczciwym zachowaniom;

4) stosują klauzule umowne określające wymagania w zakresie przeciwdziałania korupcji i nadużyciom, zarządzania konfliktem interesów oraz zgłaszania naruszeń.

4.W przypadku otrzymania propozycji korupcyjnej pracownik w szczególności:

1) powinien odmówić przyjęcia korzyści;

2) nie powinien kontynuować rozmowy bez świadków i zakończyć spotkanie, a jeśli okoliczności na to nie pozwalają, poprosić innego pracownika o dołączenie do spotkania;

3) powinien niezwłocznie szczegółowo udokumentować zdarzenie poprzez sporządzenie notatki służbowej.

5.W przypadku, gdy w celu przyjęcia lub złożenia propozycji korupcyjnej osoba trzecia stosuje wobec pracownika groźbę karalną dotyczącą życia, zdrowia lub wolności pracownika lub jego bliskich lub w inny sposób wywołuje sytuację zagrożenia dla tych wartości dozwolone jest przyjęcie lub wręczenie korzyści, przy czym w takim wypadku należy:

1) w przypadku przyjęcia korzyści – zabezpieczyć jej przedmiot;

2) niezwłocznie szczegółowo udokumentować zdarzenie poprzez sporządzenie notatki służbowej.

6.W przypadkach określonych w pkt. 1-2, a także w przypadku stwierdzenia korupcji w sytuacji innej niż opisane powyżej, pracownik powinien niezwłocznie zgłosić sytuację komórce ds. bezpieczeństwa.

7.W przypadku uzyskania informacji o popełnieniu lub podejrzeniu nadużycia, pracownik powinien:

1) zabezpieczyć dokumenty i informacje dotyczące zdarzenia, w zakresie dopuszczalnym przez przepisy prawa i regulacje wewnętrzne;

2) niezwłocznie szczegółowo udokumentować zdarzenie poprzez sporządzenie notatki służbowej;

3) niezwłocznie zgłosić sytuację komórce ds. bezpieczeństwa.

§9 Postanowienia końcowe

1.W ARP S.A. został wdrożony i jest stale doskonalony wewnętrzny system przeciwdziałania korupcji, którego celem jest w szczególności:

1) zapobieganie występowaniu korupcji, nadużyć lub innych nieuczciwych zachowań;

2) zapewnienie zgodności działań ARP S.A. z przepisami prawa, regulacjami wewnętrznymi i dobrymi praktykami w zakresie przeciwdziałania korupcji, nadużyciom i innym nieuczciwym zachowaniom;

3) zapewnienie uczciwych i transparentnych relacji ARP S.A. z partnerem biznesowym i innymi interesariuszami;

4) ochrona interesów ARP S.A., w tym jej reputacji.

2.Rozwiązania mające na celu przeciwdziałanie ryzyku korupcji stosuje się w zakresie i z intensywnością uwzględniającymi w szczególności wyniki weryfikacji interesariusza oraz oceny ryzyka.

3.ARP S.A. zastrzega sobie prawo do żądania od partnera biznesowego okresowych oświadczeń potwierdzających przestrzeganie ww. wymagań oraz do podjęcia dodatkowych czynności weryfikacyjnych (w tym audytu lub kontroli) w razie uzasadnionego podejrzenia naruszenia standardów antykorupcyjnych przez partnera biznesowego.

KLAUZULA ANTYKORUPCYJNA DLA PARTNERÓW BIZNESOWYCH

Klauzula antykorupcyjna

ARP Etyka Antykorupcja