Mija już 75 lat od momentu, gdy Polskie Linie Oceaniczne S.A. rozpoczęły działalność na morzach i oceanach świata. Dzięki nowej strategii Spółka z Grupy Kapitałowej ARP S.A. wkracza w kolejny rozdział swojej historii i podejmuje nowe wyzwania, takie jak dostawa prowiantu dla kolejnej wyprawy Polarnej PAN na Spitsbergen oraz dla polskich naukowców pracujących na biegunie na mocy umowy z Instytutem Geofizyki Polskiej Akademii Nauk.
Polskie Linie Oceaniczne S.A. (PLO S.A.) z Grupy Kapitałowej Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. powstały 2 stycznia 1951 r., przejmując tradycje trzech armatorów: Żeglugi Polskiej S.A., Polsko‑Brytyjskiego Towarzystwa Okrętowego („Polbrytu”) oraz Gdynia–Ameryka Linie Żeglugowe S.A. (GAL). W momencie powstania PLO dysponowały 43 statkami o łącznej nośności ponad 200 tys. DWT i obsługiwały 13 linii żeglugowych. W zasięgu armatora znajdowały się porty na Bałtyku, Morzu Śródziemnym, Bliskim i Dalekim Wschodzie oraz na wschodnim wybrzeżu Ameryki Południowej. Firma zatrudniała wówczas 3000 osób, z czego 70 proc. stanowili marynarze.
29 czerwca 1999 r. przedsiębiorstwo państwowe PLO zostało przekształcone w spółkę akcyjną. Obecnie największym akcjonariuszem PLO S.A. jest Agencja Rozwoju Przemysłu S.A., posiadająca 99,11 proc. akcji.
„Dziś ARP S.A. jest nie tylko dominującym akcjonariuszem, ale przede wszystkim strategicznym partnerem PLO. Ta struktura właścicielska daje nam wyjątkową możliwość prowadzenia stabilnej, długoterminowej polityki rozwoju PLO opartej na polskiej racji stanu” – podkreślił prezes ARP S.A. Bartłomiej Babuśka.
Obecnie PLO S.A. prowadzą działalność żeglugowo‑operacyjną oraz shipchandlerską poprzez POL‑Supply. Spółka zajmuje się również działalnością crewingową, a poprzez spółkę zależną POL‑Levant Sp. z o.o. – działalnością hotelowo‑gastronomiczną w Hotelu Dom Marynarza. PLO S.A. podejmują także ambitne wyzwania.
Polskie Linie Oceaniczne S.A. podpisały kolejną umowę z Instytutem Geofizyki PAN na dostawę prowiantu dla Polskiej Stacji Polarnej Hornsund im. Stanisława Siedleckiego na Spitsbergenie. Kontynuacja współpracy jest dowodem zaufania do polskiego armatora w realizacji jednego z najtrudniejszych zadań logistycznych w Arktyce.
„Powierzenie nam tego zadania po raz kolejny potwierdza, że PLO dysponuje wiedzą i zapleczem niezbędnym do obsługi ambitnych przedsięwzięć” – podkreślają przedstawiciele armatora.
Partnerstwo PLO S.A. i IGF PAN stanowi fundament obecności polskiej nauki w Arktyce, łącząc tradycję morską z nowoczesnymi badaniami klimatu i geofizyki. Brak stałej infrastruktury portowej wymusza skomplikowane operacje przeładunkowe bezpośrednio na wodach arktycznych, co wymaga od załóg statków i spedytorów unikalnych kompetencji oraz doświadczenia w nawigacji lodowej.
Spółka rozpoczęła realizację nowej strategii na lata 2025–2030, otwierając kolejny etap w swoich dziejach.
„Nazwa naszej strategii na lata 2025–2030 – Siła Trójzęba. Kurs na przyszłość – nie jest przypadkowa. Symbol Neptuna, od lat obecny w logo PLO, nabiera dziś nowego znaczenia i odzwierciedla trzy kluczowe cele. Konsekwentnie dążymy do budowy nowoczesnej floty o podwójnym zastosowaniu – cywilnym i wojskowym (dual use), odpowiadając zarówno na potrzeby rynku, jak i na wyzwania związane z bezpieczeństwem państwa. To nasz powrót do wielkiej polityki morskiej. Kolejny cel to ekspansja shipchandlerska – będziemy dynamicznie rozwijać segment usług zaopatrzeniowych dla statków we współpracy z kluczowymi partnerami w Polsce i za granicą” – zapowiedział Prezes Zarządu ARP S.A. Bartłomiej Babuśka.
Prezes dodał, że rozpoczęła się również rewitalizacja i komercjalizacja historycznego Hotelu Dom Marynarza, który ma stać się nie tylko miejscem pamięci, lecz także nowoczesnym, tętniącym życiem punktem usługowym na mapie Gdyni.
Historia PLO to dynamiczny rozwój w latach 50. i 70., a następnie konieczność mierzenia się z wyzwaniami transformacji ustrojowej i gospodarczej w latach 80. i 90.
W 1957 r. flagowy statek pasażerski m/s Batory rozpoczął regularną żeglugę transatlantycką do Montrealu, stając się symbolem więzi Polonii z krajem. W latach powojennych (do 1957 r.) „Batory” pływał w czarterze w rejonie Indii. W 1969 r. zastąpił go nowszy, zakupiony w Holandii statek Stefan Batory.
W związku ze wzrostem liczby serwisów i wolumenu przewozów powołano oddział PLO w Gdańsku.
W latach 70. w wyniku reorganizacji Polskiej Marynarki Handlowej do PLO przekazano statki o cechach tonażu liniowego – najczęściej mniejsze jednostki obsługujące krótkie trasy. W żegludze promowej PLO posiadały cztery promy, przewożące w latach 1975–76 po ok. 200 tys. pasażerów rocznie.
W latach 70. flota PLO wzrosła do 176 jednostek o łącznej nośności ponad 1,2 mln DWT, a roczne przewozy przekroczyły 5 mln ton. Zatrudnienie wynosiło ponad 10 tys. osób, z czego ponad 80 proc. stanowili marynarze.
Początek lat 80. był obiecujący – do eksploatacji przekazano nowoczesne jednostki, m.in. statek Inowrocław w serwisie „Polanglia”, cztery statki typu con‑ro na linię północnoamerykańską oraz cztery statki typu ro‑ro na linię australijską.
Wprowadzenie stanu wojennego spowodowało jednak straty – restrykcje wobec polskich ładunków ograniczyły konkurencyjność firmy. Pod koniec lat 80. flota PLO liczyła 97 statków o nośności 914 tys. DWT.
Od marca 1996 r., po utworzeniu sześciu spółek armatorskich, działalność PLO jako armatora została praktycznie zakończona. Na początku 1999 r. Grupa PLO składała się z 12 spółek (w tym dwóch w likwidacji), zatrudniających ok. 3 tys. osób, w tym 1450 marynarzy.
Nowa strategia Polskich Linii Oceanicznych S.A. na lata 2025–2030 ma umożliwić spółce ponowne wypłynięcie na szerokie wody. Oparta jest na trzech filarach działalności Grupy Kapitałowej: rozwoju żeglugi ro‑ro i wielozadaniowej (dual‑use) oraz żeglugi specjalistycznej. PLO S.A. planują rozwój nowoczesnej floty o podwójnym zastosowaniu – cywilnym i wojskowym – odpowiadając na potrzeby rynku i bezpieczeństwa państwa. Spółka zamierza również dynamicznie rozwijać segment usług okołomorskich, w szczególności zaopatrzenia statków, we współpracy z kluczowymi partnerami branżowymi w kraju i za granicą.
Sercem działalności żeglugowej PLO S.A. są obecnie nowoczesne statki ro‑ro – POL STELLA i FRANCESCO NULLO – operujące na rynku śródziemnomorskim, pion POL‑Supply Shipchandler oraz POL‑Levant Sp. z o.o.
